काठमाडौं । अमेरिकाभर एयर ट्राफिक कन्ट्रोल (एटीसी) को सञ्चार प्रणालीमा प्राविधिक समस्या आएपछि शुक्रबार देशभरका विमानस्थलबाट हुने उडानहरू रोकिएका छन्। अमेरिकी संघीय उड्डयन प्रशासन (FAA) ले हवाई सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै सबै विमानस्थलबाट हुने उडानमा अस्थायी रोक लगाएको थियो।
अमेरिकी उड्डयन क्षेत्रमा आएको यो अवरोधले हजारौँ उडान प्रभावित भएका छन् भने लाखौँ यात्रुको यात्रा योजनामा असर परेको छ। सञ्चार प्रणालीमा आएको समस्याका कारण विमानस्थल र आकाशमा रहेका विमानबीचको समन्वय प्रभावित हुन सक्ने जोखिम देखिएपछि FAA ले यस्तो निर्णय गरेको हो।
के कारण रोकिए अमेरिकाभरका उडान?
अमेरिकाका यातायातमन्त्री सीन डफीका अनुसार देशभरका विमानलाई मार्ग निर्देशन दिने एयर रुट ट्राफिक कन्ट्रोल सेन्टरहरूमा सञ्चारसम्बन्धी समस्या देखिएको थियो।
FAA का प्राविधिक टोलीले समस्या समाधानका लागि काम गरेका थिए। उडान सुरक्षामा कुनै जोखिम नहोस् भन्ने उद्देश्यले विमानस्थलबाट नयाँ उडान भर्न रोक लगाइएको थियो।
उडान रोक लगाइँदा आकाशमा रहेका विमानलाई भने सुरक्षित रूपमा अवतरण गर्न अनुमति दिइएको थियो।
साइबर आक्रमण वा एआईको भूमिका छ?
घटनापछि साइबर आक्रमण वा आतंकवादी गतिविधिको आशंका उठे पनि अमेरिकी अधिकारीहरूले अहिलेसम्म साइबर आक्रमण भएको कुनै संकेत फेला नपरेको बताएका छन्।
गृहमन्त्री मार्कवेन मुलिनले प्रारम्भिक जानकारीअनुसार यो दूरसञ्चार प्रणालीमा आएको अवरोध भएको बताएका छन्। यद्यपि, नयाँ प्रविधि वा सफ्टवेयर प्रणालीको समस्यासँग यसको सम्बन्ध छ कि छैन भन्ने विषयमा अनुसन्धान भइरहेको छ। त्यसैले एआईको सम्भावित भूमिका पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरिएको छैन।
Reuters+2
पाँच घण्टापछि उडान सञ्चालन पुनः सुरु
शुक्रबार करिब पाँच घण्टासम्म प्रभावित भएको उडान सेवा राति पुनः सञ्चालनमा ल्याइएको थियो। यस अवधिमा हजारौँ उडान ढिला भएका तथा सयौँ उडान रद्द वा अन्य विमानस्थलतर्फ मोडिएका थिए।
एसोसिएटेड प्रेसका अनुसार तीन हजारभन्दा बढी विमान सुरक्षित रूपमा अवतरण भएका थिए भने कम्तीमा ८२७ विमानलाई अन्यत्र मोडिएको थियो। उडान सेवा पुनः सुरु भए पनि विमान र चालक दलको व्यवस्थापन प्रभावित भएकाले सामान्य अवस्था फर्किन केही दिन लाग्न सक्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।
AP News+1
९/११ पछि पहिलोपटक होइन, २०२३ पछि पहिलोपटक
यस घटनालाई ९/११ पछिकै पहिलो राष्ट्रव्यापी उडान रोकावट भनेर बुझ्नु सही हुँदैन। सन् २००१ सेप्टेम्बर ११ को आतंकवादी आक्रमणपछि अमेरिकाले आफ्नो हवाई क्षेत्र बन्द गरेको थियो। त्यसपछि सन् २०२३ जनवरीमा FAA को कम्प्युटर प्रणालीमा आएको खराबीका कारण पनि देशभरका उडान रोकिएका थिए।
त्यसैले नोभेम्बर १३ को घटना सन् २०२३ पछिको पहिलो र ९/११ पछिको दोस्रो राष्ट्रव्यापी उडान रोकावट हो।



