काठमाडौं । शुक्रकीट घट्नुले पुरुषमा धेरै समस्या निम्त्याउन सक्छ । यसको सबैभन्दा ठूलो असर सन्तान उत्पादनमा परेको छ । जीवन शैली, राम्रो खानपान र फिटनेस सुधार गरेर शुक्राणु गणना बढाउन सकिन्छ।
आजकल अव्यवस्थित जीवनशैलीका कारण शुक्रकीट घट्ने जस्ता धेरै प्रकारका समस्याहरु देखा परिरहेका छन् । जसका कारण बाँझोपनको समस्या बढ्दै गएको छ । शुक्रकीटको संख्या कम हुनुलाई मेडिकल भाषामा ओलिगोस्पर्मिया भनिन्छ । जब शुक्रकीटको संख्या सामान्य भन्दा कम हुन्छ, यो अण्डा प्रवेश गर्न यात्रा गर्न असमर्थ हुन्छ, जसले पुरुषहरूमा बाँझोपनको समस्या बढाउँछ।
किन घट्छ शुक्रकीटको संख्या ?
विज्ञहरूका अनुसार पुरुषमा शुक्रकीटको संख्या कम हुनुका पछाडी धेरै कारणहरु छन् । ती मध्ये जैविक कारणहरूमा भेरिकोसेल, शुक्रकीट नलीमा समस्या, हर्मोनल असन्तुलन, ट्युबस कमजोरी, संक्रमण, जन्मजात दोष समावेश हुन सक्छ । यसबाहेक ट्रक चलाउने, वेल्डिङ, विकिरण, तातो टबमा नुहाउने, एक्सरे, धुम्रपान, मदिरा सेवन, कामको अत्याधिक दबाब, निद्रा नलाग्ने जस्ता कारणले पनि शुक्रकीटको संख्या घट्न सक्छ ।
धूम्रपान
चुरोटको धुवाँमा ७ हजार भन्दा बढी रसायनहरू र प्रतिक्रियाशील अक्सिजन प्रजातिहरू (ROS) हुन्छन्, जसले शुक्रकीटको कार्यलाई कमजोर बनाउँछ। शुक्राणुको संख्या घटाउँछ र अन्ततः पुरुष बांझपन निम्त्याउँछ । धुम्रपानले शुक्रकीटको गुणस्तर मात्र बिगार्ने मात्र होइन, शुक्रकीटको मात्रामा पनि असर गर्छ । यसबाहेक, धुम्रपान र शुक्राणु एकाग्रता बीचको सम्बन्ध खुराक मा निर्भर गर्दछ । दिनमा २० वटाभन्दा बढी चुरोट तान्ने पुरुषहरूमा धुम्रपान नगर्नेहरूको तुलनामा शुक्रकीटको मात्रा १३-१७% घटेको थियो ।
रक्सी
अत्यधिक रक्सी सेवन/खपतले शुक्राणुको गतिशीलतालाई असर गर्दछ ।
शुक्राणुको कमीका लक्षणहरू के हुन् ?
विज्ञहरुका अनुसार शुक्रकीटको संख्या कम हुनुको मुख्य लक्षण गर्भधारणमा समस्या हुनु हो । यस बाहेक अरु कुनै लक्षण देखिदैन । कतिपय पुरुषमा शुक्रकीटको संख्या कम हुनुका धेरै कारण हुन सक्छन् । हर्मोनमा परिवर्तन हुनु वा शुक्रकीटको बाटोमा अवरोध आउनु हो ।
शुक्राणु संख्या के हुनुपर्छ ?
विज्ञहरूका अनुसार पुरुषको सामान्य शुक्रकीट संख्या प्रति मिलिलिटर १ करोड ५० लाख देखि २० करोडसम्म हुन्छ । यदि पुरुषको एक मिलिलिटर वीर्यमा १५ लाखभन्दा कम शुक्रकीट भएमा त्यसलाई न्यून शुक्रकीट मानिन्छ ।
कसरी शुक्राणु वृद्धि गर्ने ?
एक स्वस्थ आहार अपनाउनुहोस्, धूम्रपान नगर्नुहोस्, व्यायाम गर्नु होस्, ल्यालटप र मोबाइलको अत्यधिक प्रयोग नगर्नुहोस् । औषधिको अधिक मात्रा नगर्नुहोस् ।
